De afdeling geriatrie van AZ Voorkempen lanceert een fit-o-meter. Op zeven locaties op de afdeling vinden patiënten eenvoudige oefeningen die ze op hun eigen tempo en zonder materiaal kunnen uitvoeren. De oefeningen bevatten begeleidende foto’s en een korte uitleg, zodat patiënten in één oogopslag zien hoe ze de beweging correct kunnen uitvoeren. Het doel? Oudere patiënten tijdens hun ziekenhuisopname helpen om hun kracht en evenwicht te verbeteren, en zo het risico op vallen te verminderen.
In 2025 registreerde het ziekenhuis 1.757 patiënten die door een val op de dienst spoedgevallen terechtkwamen, 789 van hen waren ouder dan 70 jaar. Een groot deel van deze patiënten wordt na de val opgenomen op de afdeling geriatrie. Met de fit-o-meter wil het ziekenhuis hen stimuleren om opnieuw actief te bewegen en zo terug kracht, evenwicht en zelfvertrouwen op te bouwen.
“Het idee van een fit-o-meter op de afdeling is er al langer, dus we zijn blij dat het eindelijk zo ver is”, vertelt An Antheunis, ergotherapeute op geriatrie. “De zorg in ons ziekenhuis is zo georganiseerd dat het merendeel van de begeleide beweegmomenten in de voormiddag plaatsvinden. Door de simpele, visuele oefeningen in de gang van de afdeling aan te bieden, kunnen patiënten ook in de namiddag actief blijven. Ze kunnen het samen doen met hun familie of bezoek, of zelfstandig indien dit lukt.”
Training voor lichaam én hersenen
De oefeningen zijn geselecteerd door het expertiseteam vallen van AZ Voorkempen, een samenwerking tussen verpleegkundigen, artsen, ergotherapeuten en kinesitherapeuten, op basis van wetenschappelijke richtlijnen rond valpreventie. “De oefeningen zijn veilig voor het merendeel van onze geriatrische patiënten”, aldus An. “Wel vragen we dat patiënten of hun bezoekers eerst overleggen met de arts of zorgverlener om zeker te zijn dat de oefeningen geschikt zijn.”
Dat bewegen goed is voor de spieren en gewrichten is algemeen geweten. Maar ook de mentale uitdaging van bewegen mag niet onderschat worden. Zaalarts op geriatrie dr. Riet Breesch legt uit: “Als je beweegt, gebruik je ook je hersenen. Je moet nadenken over wat je wil doen, en hoe je dat best doet. Eerst de rollator nemen, dan van de stoel rechtkomen, eerst linkervoet verzetten en dan pas de rechtervoet, enzovoort. Voor oudere mensen is dat minder vanzelfsprekend dan het lijkt. We zien bij onze patiënten vaak dat angst om te vallen hen net minder doet bewegen, waardoor ze nog sneller verzwakken. Deze fit-o-meter verlaagt de drempel en helpt die cirkel te doorbreken.”
Week van de Valpreventie
Het is geen toeval dat de fit-o-meter vandaag, bij de start van de Week van de Valpreventie, gelanceerd wordt. Hilde Huygen, verpleegkundige valpreventie: “We doen al jaren mee met de Week van de Valpreventie, en zetten die week extra in op educatie van zowel patiënten en bezoekers als van onze eigen medewerkers. Het is belangrijk dat mensen weten welke risicofactoren invloed hebben op vallen. Dat gaat van een veilige omgeving waar er geen losse kabels en tapijten op de vloer liggen, over opletten met bepaalde medicatie tot het dragen van gesloten schoeisel.”
Met de lancering van de fit-o-meter wil AZ Voorkempen oudere patiënten niet alleen stimuleren om tijdens hun opname te bewegen, maar ook om nadien actief te blijven. “Bewegen hoeft niet moeilijk of intensief te zijn: een korte wandeling per dag, een pedalo gebruiken tijdens het tv-kijken of knijpoefeningen met een gewichtje of stressbal kunnen al een groot verschil maken. Als we oudere patiënten zo sterker en zelfverzekerder maken, verkleinen we hun valrisico en zien we hopelijk minder spoedopnames gelinkt aan een val”, aldus dr. Riet Breesch.
Infomarkt donderdag 23 april
Komende donderdag 23 april tussen 14 en 16 uur organiseert het ziekenhuis in het kader van de Week van de Valpreventie een infomarkt in de lounge achter het onthaal. “Onze ergo- en kinesitherapeuten geven er uitleg over bewegen en het gebruik van hulpmiddelen zoals een rollator of bedsteun. Verpleegkundigen informeren over het belang van een goed zicht en onze apothekers wijzen op de risico’s van bepaalde medicatie. Het wordt een zeer informatieve namiddag. Iedereen is welkom”, besluit Hilde Huygen.
Praktisch: de infomarkt valpreventie vindt plaats in de lounge achter het onthaal van AZ Voorkempen op donderdag 23 april van 14 tot 16 uur.